ด้วงกว่าง หรือที่เราคุ้นเคยกันในชื่อ Rhino Beetle เป็นสัตว์เลี้ยงแปลกที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ด้วยรูปลักษณ์ที่โดดเด่น มีเขาสวยงาม และพฤติกรรมที่น่าสนใจ ทำให้หลายคนหลงใหลและอยากทำความรู้จักกับสิ่งมีชีวิตตัวจิ๋วเหล่านี้มากขึ้น อย่างไรก็ตาม สำหรับมือใหม่หรือผู้ที่สนใจ อาจยังมีข้อสงสัยมากมายเกี่ยวกับการเลี้ยงดูด้วงกว่าง บทความนี้ MaHaPet.com ได้รวบรวมคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับด้วงกว่างมาไขทุกข้อสงสัย เพื่อให้คุณเข้าใจและสามารถดูแลด้วงกว่างได้อย่างถูกวิธี
ด้วงกว่างคืออะไร?
ด้วงกว่างเป็นแมลงปีกแข็งในวงศ์ Dynastinae ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของวงศ์ใหญ่ Scarabaeidae (ด้วงมูลสัตว์) มีจุดเด่นคือตัวผู้จะมีเขาที่บริเวณส่วนหัวและ/หรืออก ซึ่งมีรูปร่างและขนาดแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์ เขานี้ใช้ในการต่อสู้เพื่อแย่งชิงตัวเมียและอาณาเขต ด้วงกว่างมีขนาดตั้งแต่เล็กไปจนถึงใหญ่มาก บางชนิดเป็นด้วงที่ใหญ่ที่สุดในโลก เช่น ด้วงกว่างเฮอร์คิวลีส (Dynastes hercules) พวกมันเป็นสัตว์ที่ออกหากินในเวลากลางคืน และมักพบได้ในเขตร้อนชื้นทั่วโลก
ด้วงกว่างกินอะไรเป็นอาหาร?
-
ตัวเต็มวัย
ด้วงกว่างตัวเต็มวัยกินอาหารประเภทผลไม้สุกที่มีรสหวาน เช่น กล้วยสุก แอปเปิลสุก ลูกแพร์ แตงโม หรือเยลลี่สำหรับด้วงโดยเฉพาะ (Beetle Jelly) ควรให้อาหารที่มีความหลากหลายและไม่ควรให้ผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวจัดหรือมีน้ำตาลสูงเกินไป เพราะอาจทำให้ด้วงท้องเสียได้ ควรเปลี่ยนอาหารใหม่ทุกวันหรือทุกๆ 2 วัน เพื่อป้องกันการเน่าเสียและเชื้อรา
-
ตัวอ่อน (หนอนด้วง)
ตัวอ่อนของด้วงกว่างจะกินขุยไม้ผุ หรือที่เรียกว่า ซับสเตรท (substrate) ที่มีส่วนผสมของใบไม้ผุและไม้ผุที่ผ่านการหมักแล้ว อาหารสำหรับตัวอ่อนมีความสำคัญอย่างมากต่อการเจริญเติบโตและขนาดของด้วงกว่างตัวเต็มวัย ควรเลือกซับสเตรทที่มีคุณภาพดีและเปลี่ยนเมื่อตัวอ่อนกินจนหมดหรือเมื่อซับสเตรทเริ่มแห้ง
วงจรชีวิตของด้วงกว่างเป็นอย่างไร?
วงจรชีวิตของด้วงกว่างประกอบด้วย 4 ระยะหลัก ได้แก่
-
ไข่
ตัวเมียจะวางไข่ในขุยไม้ผุ ไข่มีขนาดเล็กและใช้เวลาฟักประมาณ 2-4 สัปดาห์ ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและสายพันธุ์
-
ตัวอ่อน (หนอนด้วง)
เมื่อฟักออกจากไข่ ตัวอ่อนจะมีลักษณะเป็นหนอนอ้วนสีขาวงอเป็นรูปตัว C ตัวอ่อนจะกินขุยไม้ผุเป็นอาหารและมีการลอกคราบหลายครั้ง (โดยทั่วไป 3 ครั้ง) ระยะเวลาในระยะตัวอ่อนอาจแตกต่างกันไปตั้งแต่ 6 เดือนถึง 2 ปี หรือนานกว่านั้นในบางสายพันธุ์ ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ อุณหภูมิ และคุณภาพของอาหาร
-
ดักแด้
เมื่อตัวอ่อนเจริญเติบโตเต็มที่ จะสร้างรังดักแด้ขึ้นในขุยไม้ผุและเข้าสู่ระยะดักแด้ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เกิดการเปลี่ยนแปลงรูปร่างจากหนอนเป็นด้วงตัวเต็มวัย ระยะดักแด้ใช้เวลาประมาณ 1-3 เดือน
-
ตัวเต็มวัย
ด้วงกว่างจะออกจากรังดักแด้และกลายเป็นตัวเต็มวัยที่มีเขาและปีก ระยะเวลาการมีชีวิตของตัวเต็มวัยแตกต่างกันไปตั้งแต่ไม่กี่เดือนไปจนถึงเกือบหนึ่งปีในบางสายพันธุ์
ควรเลี้ยงด้วงกว่างในสภาพแวดล้อมแบบไหน?
การเลี้ยงด้วงกว่างตัวเต็มวัยควรจัดเตรียมกล่องเลี้ยงที่มีขนาดเหมาะสม ไม่เล็กจนเกินไป เพื่อให้ด้วงมีพื้นที่ในการเดินและปีนป่าย ควรมีซับสเตรทสำหรับด้วงตัวเต็มวัย (อาจเป็นขุยมะพร้าวหรือขี้เลื่อยที่ไม่มีสารเคมี) หนาประมาณ 5-10 เซนติเมตร เพื่อให้ด้วงสามารถมุดลงไปพักได้ นอกจากนี้ ควรมีกิ่งไม้หรือเปลือกไม้ให้ด้วงปีนป่าย และควรพ่นน้ำเพื่อรักษาความชื้นในกล่องเลี้ยงเป็นประจำ แต่ไม่ควรให้แฉะเกินไป อุณหภูมิที่เหมาะสมสำหรับการเลี้ยงด้วงกว่างส่วนใหญ่จะอยู่ที่ประมาณ 20-28 องศาเซลเซียส
ด้วงกว่างมีพิษไหม กัดคนได้หรือเปล่า?
ด้วงกว่างไม่มีพิษและไม่เป็นอันตรายต่อคน พวกมันไม่กัดคน แต่บางครั้งอาจมีการจิกหรือหนีบเบาๆ ด้วยส่วนปากหรือขาเมื่อรู้สึกตกใจหรือถูกรบกวน ซึ่งไม่ทำให้เกิดอันตรายร้ายแรงใดๆ
ด้วงกว่างสายพันธุ์ไหนที่นิยมเลี้ยงในประเทศไทย?
ในประเทศไทยมีด้วงกว่างหลายสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมในการเลี้ยง โดยเฉพาะสายพันธุ์ที่มีเขาใหญ่และสวยงาม เช่น
-
ด้วงกว่างสามเขา (Chalcosoma atlas, Chalcosoma caucasus)
เป็นที่รู้จักกันดีในเรื่องของเขาที่ใหญ่และโดดเด่น มีลำตัวสีดำเงา เป็นสายพันธุ์ที่พบได้ในประเทศไทยและเป็นที่นิยมอย่างมาก
-
ด้วงกว่างชน (Xylotrupes gideon)
เป็นด้วงกว่างพื้นเมืองของไทยและเป็นที่นิยมในการนำมาชนกันเพื่อความบันเทิง มีเขาสั้นกว่ากว่างสามเขา แต่มีความแข็งแรงและดุดัน
-
ด้วงกว่างเฮอร์คิวลีส (Dynastes hercules)
เป็นด้วงกว่างที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกชนิดหนึ่ง มีเขาที่ยาวและโค้งงดงาม แม้จะไม่ใช่ด้วงพื้นเมืองของไทย แต่ก็ได้รับความนิยมนำเข้ามาเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงแปลก
-
ด้วงกว่างซาตาน (Dynastes satanas)
เป็นอีกหนึ่งสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมจากรูปลักษณ์ที่ดุดันและสีสันที่สวยงาม
ควรทำอย่างไรเมื่อด้วงกว่างวางไข่?
เมื่อด้วงกว่างตัวเมียวางไข่ในซับสเตรท ควรแยกซับสเตรทที่มีไข่ออกมาเลี้ยงในกล่องแยกต่างหาก เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวเต็มวัยกินไข่หรือทำลายไข่ ควรดูแลรักษาความชื้นของซับสเตรทให้เหมาะสม และรอจนกว่าไข่จะฟักเป็นตัวอ่อน
การดูแลรักษาความสะอาดของที่เลี้ยงด้วงกว่างสำคัญแค่ไหน?
การรักษาความสะอาดของที่เลี้ยงด้วงกว่างเป็นสิ่งสำคัญมาก เพื่อป้องกันการเกิดเชื้อรา แบคทีเรีย และไร ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อด้วงได้ ควรเปลี่ยนอาหารที่เน่าเสียออกทันที และทำความสะอาดกล่องเลี้ยงเป็นประจำ อาจมีการเปลี่ยนซับสเตรทใหม่ทั้งหมดเมื่อถึงเวลาที่เหมาะสม หรือเมื่อพบว่ามีสิ่งสกปรกสะสมมากเกินไป
สรุป
การเลี้ยงด้วงกว่างเป็นงานอดิเรกที่น่าสนใจและให้ความเพลิดเพลินแก่ผู้เลี้ยงได้เป็นอย่างดี ด้วยข้อมูลคำถามที่พบบ่อยเหล่านี้ หวังว่าคุณจะมีความเข้าใจเกี่ยวกับด้วงกว่างมากขึ้น และสามารถดูแลพวกมันได้อย่างมีความสุข หากคุณกำลังมองหาด้วงกว่าง หรืออุปกรณ์สำหรับเลี้ยงด้วงกว่าง สามารถเข้าไปดูประกาศซื้อขายได้ที่หมวด สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์เลี้ยงพิเศษ ของ MaHaPet.com ได้เลย!
- กระต่าย (Rabbit)
- กระรอก (Squirrel)
- คาปิบาร่า (Capybara)
- งู (Snake)
- ชูการ์ไรเดอร์ (Sugar Glider)
- ตลาดสัตว์เลี้ยง
- นก (Birds)
- ปลาสวยงาม (Ornamental Fish)
- สัตว์ฟันแทะและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก (Rodents & Small Mammals)
- สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์เลี้ยงพิเศษ (Reptiles & Exotic Pets)
- สุนัข (Dogs)
- หนูแกสบี้ (Guinea Pig)
- หนูแฮมสเตอร์ (Hamster)
- เต่า (Turtle/Tortoise)
- เบี๊ยดดราก้อน (Bearded Dragon)
- เฟอเรท (Ferret)
- เม่นแคระ (Hedgehog)
- เมียร์แคท (Meerkat)
- แมว (Cats)